تبلیغات
سیستانیها,سیستانیهای گلستان,بنیادنیمروز09360876222سیستانی ها,سیستانیهای رامیان,سیستانیهای فندرسک,سیستانیهای خان ببین,سیستانیهای گرگان,سیستانیهای گنبد,سیستانیهای فاضل آباد,سیستانیهای کردکوی,سیستانیهای وشمگیر؛سیستانیهای خراسان,سیستانیهای تهران,سیستانیهای کرج,سیستانیهای مشهد,سیستانیهای سمنان,سیستانیهای اصفهان,سیستانیهای شاهین شهر,سیستانیهای نگین شهر؛سیستانیهای بندرگز,سیستانیهای دلند,بنیادنیمروز؛دهل وساز,دانلودموسیقی سیستانی,گروه موسیقی سیستانی,سیستانی ها,سیستانیان,زابلیهای گلستان,زابلی های گرگان,زابلی های گنبد,زابلیهای شمال,سیستانیهای شمال,محمدآذری,نیمروزانلاینکودکان سیستانی,کودک سیستانی,زنان سیستانی,زنان زابلی,زنان زابل,دختران سیستانی,پسران سیستانی,بازیهای سنتی سیستانی,ضرب المثل سیستانی,چیستان سیستانی,بحث وبیت,لبتک سیستانی,بازیهای کودکان سیستانی,بانوان سیستانی,فرهنگیان سیستانی,پزشکان سیستانی,طوایف سیستان وبلوچستان,طایفه جهانتیغ,طایفه خمر,طایفه بزی,طایفه شیخ ویسی,طایفه میر,طایفه کیخا؛طایفه سنچولی,طایفه رمرودی,طایفه صیادی,طایفه فراهی,طایفه چاری,طایفه شیبک,طایفه سراوانی,طایفه کریم کشته,طایفه بارانی,طایفه براهویی,طایفه چشک,طایفه گزمه,طایفه نخعی,طایفه صیادی,طایفه اربابی,طایفه کلبعلی,طایفه نخعی,طایفه پنجه کوبی,طایفه گرگیج؛طایفه شه بخش,طایفه قروتخوار,طایفه گمشاد,طایفه صفرزائی؛طایفه سندگل,طایفه هیبتی,طایفه بامری,طایفه پودینه,طایفه سندگل,طایفه شیخ,طایفه سلیمانی,طایفه بارانی,طایفه پهلوان,طایفه سرحدی,طایفه رمرودی,طایفه شوردی,طایفه ریگی,طایفه نارویی؛طایفه سارانی,طایفه بندانی,طایفه آبیل,طایفه شیرزائی؛طایفه طاهری,طایفه تاکر؛طایفه احمدی,طایفه شهلی بر,طایفه جر,طایفه سنجرانی,طایفه کده ای,طایفه جهانی,طایفه دشتی زاده,طایفه عنایت؛طایفه میرعنایت,طایفه میر,طایفه سنجرانی,طایفه قلجائی

بی بی نوروزدرباورسیستانیهانشان دهنده جایگاه زن درتفکرایرانی

بی بی نوروزدرباورسیستانیهانشان دهنده جایگاه زن درتفکرایرانی

 

در کنکاش باورهای کهن سیستانیها شما به موضوعی جالب برمی خورید که نشان دهنده جایگاه زنان بویژه زنان سالخورده، مادربزرگ ها، زنان اکابر وبزرگان، زنان سیده می باشد که به انها(بی بی)گفته می شود. در بین سیستانیها عقیده بر این است که اگر قبل از نوروز وعید سال نو؛باران بباردنشان می دهد که بی بی نوروزسرش را شسته واو هم اماده امدن می باشد ونوید بخش سالی پربرکت وپرباران ووفور نعمت است. به گفته کارشناسان فرهنگی بنیادنیمروزخانه فرهنگ وهنرسیستانیها، شاید به جرات بتوان گفت که تنها قومی هستند که به جای عمو نوروز (بی بی نوروز) دارند این بی بی نوروز دارای ویژگی های بارزی نیز هست نه تنها سیاه نیست بلکه سراسر شادمانی است ونشانه برکت است. بلکه به بی نوایان کمک می کند وبخصوص به کودکان هدیه می دهد

امروزه در سیستان بجز مادربزرگها که عنوان « بی بی » را از آن خود می سازند ، زنان سیّد و زنان خان و سردار و بزرگان و ریش سفیدان و شکسته بندهای یک فامیل(کسانی که درحل وفصل منازعات وچالش های اجتماعی نقش دارند) نیز ، این عنوان را دارا می شوند . بنابراین دادن عنوان « بی بی » به دختران و زنان و مادران بزرگوار سیستانی ، پیشینه ای بسیار کهن دارد .

مردم سیستان از شب چله درسنت گاهشمار خویش چشم به راه وروزشمار بودندچهل روز نخست یا (چله ی کَلو=بزرگ)تادهم بهمن وسپس چهل روز دوم (چله خورد=کوچک)که تابیست اسفند به درازا می کشید وده روز تارسیدن بی بی نوروز زمان داشتند که دراین ده روز پایانی همه چیز باید نو وتازه شود .گیاهانی از گونه ی غلات پیش کشت وپیش رس می شوند ودسته یی را که پر بارتر وشادمان ترند با گِل وریشه درآورده وبه درگاه خانه ها با همان گل چسبانده می شود تاروان سبزنوروز به خانه ها آمده وچشم بی بی نوروز ومردم با سبزه سال را نو کنند وبدین ترتیب سنت دیرپای عّلّفه را نیز بجای آورده باشند.تلواسه ونگرانی دیگر بی بی نوروزنان تازه ی سفره ی نوروزی است که با پیش رس چند دانه گندم وآمیختن آردتازه با آرد کهنه ساخته می شود وبا نام نان سال زیور سفره ی هفت سین سیستان می گردد واین نان سال یا نان تازه یا نان نو درکاسه هایی خورد می شود وبا روغن حیوانی تازه وشکر یا شیره آمیخته وخورده می شودوچون درهنگام آماده شدن، نانهای خورد شده با شکر وروغن با دستهای پاکیزه ی مادر خانه به هم مالیده وسپس درکاسه های جداگانه ریخته می شود درگویش سیستان چَنگالی نامیده   می شود.

به عقیده کارشناسان بنیادنیمروز وبخصوص بنابه عقیده خسروی ابرمردفرهنگ سیستان,پاکیزگی پیرامون و خان ومان ونوکردن پوشاک وشاداب کردن زندگی بی بی نوروز وروان درگذشتگان راآرامش می بخشد درگذشتگانی که درنوروز جایگاه ویژه می یابند وهمسو بایک سنت کهن ،همه بایدسر سال وماه نو به زیارت اهل قبور بروند وقّتلّمه وچَلبَک نذرکنندکه نوعی نان کوچک پخته شده درروغن حیوانی است وبدین سان نوروز را از یک جشن ساده به بلندای یکی از بزرگترین وزیبا ترین آیین های ماندگارمردم گیتی می رسانند آیینی که همسو با رستاخیز هستی افزون بر کودکان ونوجوانان وسالخوردگان، روان درگذشتگان نیز منزلت می یابند

در گویش سیستانی برخلاف دیگر جایهای سرزمین اهوراییمان – ایران – به نوروز « بی بی نوروز» گفته می شود . در حالیکه « عمونوروز » مُصطلح می باشد . البته واژه ی «نوروز» که در پهلوی « نوگ روز Nogrōz » و بعدها به شکل « نوک روز Nok-rōz »درآمداو دلسوز است وبه خانه هاسرک می کشد تا مشاهده کند که ایا همه چیز مهیای نوروز وامدنش می باشد؟ایا همه جا تمیز است؟ ایا کینه وکدورتی هست یا از بین رفته است؟ایا نان سال ونان برکت در سفره خانواده وجود دارد؟ایا دخترکان دستهایشان را حنا کرده اند؟ایا بوی کلوچه خرمایی زابلی از همه خانه ها می اید؟(اطلاعات تکمیلی در سایت www. nimroozonlinecom). پژوهشگران مرکز مطالعات مردم شناسی بنیادنیمروزواستاد امین الله سرابندی محقق فرهنگ عامه معتقدند: در میان مردم تمامی کشورها و اقوامی که جشن نوروز برگزار می کنند معمولا رسم است که مردها مانند 'عمو نوروز'، 'حاجی فیروز'، 'کاکا نوروز' و غیره و حتی بابانوئل مسیحیان نوید رسیدن نوروز و بهار و سال نو را می دهند.اما در سیستان به عنوان مهد تمدن ایران و ایرانیان و بی اغراق شاید گسترش نوروز از سیستان به دیگر نقاط گسترش یافته باشد یک 'آریا بانو' به عنوان 'بی بی نوروز' آمدن نوروز را مژده می دهد.به عقیده محققین بنیادنیمروز: بانو بی بی نوروز در سنت های مردم سیستان مقامی والا و ارجمند دارد و شاید این از منزلت زن حکایت می کند.زن در سیستان موجودی ضعیف و بی دست و پا نیست بلکه در تاریخ این منطقه، زن انسانی بزرگ که اقتصاد خانه را در دست داشته و دوشادوش مردان به کار و تلاش مشغول است، محسوب می شود.

دراین باور ریشه دار بی بی نوروز که روان مادرانه ونگران سیستان است ازخانه خانه ی فرزندانش می گذرد تا از برکت سفره ها ونان نو وشادمانی مردم آگاهی یابد ، پاکیزکی دشت ودمن وتن وروان مردمانش را ببیند وپس ازدیدن همسویی وهمراهی مردمانش با نوروز شادی آوروهستی فزا شادمانه تاسالی دیگر بازمی گردد.

بعنوان نمونه, بانو گشسب دختر رستم، گرد آفرید مرزبان ایران ،کُردیه خواهر بهرام که مادرش سیستانی بوده، گردآفرید مرزبان سپیددژ که به رزم سهراب رفت و دهها زن پهلوان و نام آور دیگر سیستانی که در جنگ ها پیشگام بودند نمونه ای از جایگاه و عزت زن است.بهمین دلیل پیام آور بهار در سیستان یک زن هست و مردم بر این باورند که این زن در عصر روز قبل از نوروز و سال نو که به روز 'علفه' مشهور است به دعا می نشیند و برای مردمان  از درگاه خداوند طلب باران می کند.بنابراین بابیان این نکته ی مهّم که مادران موعودهای زرتشتی – که خواهران مقدّس مایند– از آنجا که با به دنیاآوردن فرزندان رهایی بخش –که خواهرزاده های نجات بخش مایند – ناراستی و دروغ را چون شب تار پشت سرگذاشته و با طلوع روشنایی و راستی ، روزی نو را پی ریزی می کردند ، شایسته ی عنوان « بی بی نوروز » هستند و این ویژگی تنها و تنها مختّص این سرزمین است . یعنی کسی که سبب پیدایش روزی نو در زندگی آدمیان است مادر یامادرانی است که به سبب بزرگی مرتبه ، عنوان « بی بی » را از آن خویش کرده اند.اطلاعات تکمیلی درسایت نیمروزانلاین دات کام.بی بی نوروز در راه است، خانه را آب و جارو بزنید، بوته گندم سبز بر سردرب خانه بیاویزید، لباس نو آماده کنید، دختران و زنان به دشت و سبزه زار بروند و سبزی بچینند تا 'بورک' تهیه کنند، دختران و تازه عروسان در کنار مادران و مادر بزرگان خمیر آماده کنند تا کلوچه خرمایی و روغنی تهیه کنند میهمانان و مسافران نوروزی در راهند.سیستانیها از دوران قدیم رسم داشته اند که در آستانه سال نو بوته های سبز گندم را از گندمزار چیده و با گِل بر سردرب منزل می آویزند تا نوید بهار را بدهند و میهمان را با سبزه و مهربانی پذیرا باشند.پختن کلوچه و بورک (نوعی نان تهیه شده با سبزی صحرایی و روغن حیوانی) و تهیه شیرینی از آداب و رسوم زنان و دختران سیستانی پیش از آغاز سال نو است.

نوروز » در سیستان ازنظر تلفّظ باتلفّظ پهلوی آن ، یکسان است و سیستانیان نیز همچون دیگر هم میهنانشان، علاوه بر گرامیداشت این نام و این جشن فرخنده ، مادران موعودهای زرتشتی را که با زایش این فرزندان رهایی بخش دادو راستی را جایگزین بیداد و ستم و ناراستی می کردند و روزی نو در زندگی جهان و جهانیان پی می ریختند ، عنوان « بی بی نوروز » می دادند – کسی که به آبهای پاک و مقدّس دریاچه ی هامون ، تن می سپرد تا آینده زرتشتی دربطنی پاک بارور شده و برای رهایی آدمیان راه گم کرده ، پدیدار گردد–.این موضوع ، چنان دارای ارج و شکوهی می باشد که تن شویی « بی بی نوروز » در پیشانی سال نو ، به اوّلین باران بهاری ، نسبت داده می شود :« بی بی نوروز ، سرخامشوره bibi-now-rōz-sar-xâ-mšōra » یعنی بی بی نوروز ، سرخودرا می شویدبه عقیده محمدآذری محقق فرهنگ عامه:مردمانی که دارای چنین تقکرات بلند ونگاه ژرفی به زن درند قطعاباید پشتوانه فکری وتمدنی عمیقی نیز داشته باشند واین نگاه رفیع و ورجاوند باید به جهانیان معرفی شود تا برخی کشورها وکشورک ها که امروز داعیه حقوق بشروتمدن واحترام به زن را دارند بدانند که اگر قرار است کسی در این موارد سخن بگوید بی شک ان افرادباید ایرانی ودارای این ریشه کهن ونگاه بلند ومتعالی باشد.مدیر بنیادنیمروز می افزاید:اینکه به نوروز بی بی نوروز یا عمونوروز گفته شود به لحاظ کلامی وادای یک   وازه صرف نیست بلکه بارمعنایی وراز ورمزی هست که در این مفهوم سترگ نهفته هست.ما باید ریشه های خودر ابشناسیم وبه داشته های تمدنی وفرهنگی خودببالیم.(اطلاعات بیشتردرخصوص آداب ورسوم نوروز دربین سیستانیها درسایت بنیادنیمروز)09360876222))نگارش وتنظیم ازمحمدآذری))